DLACZEGO WARTO CZYTAĆ DZIECIOM?

„Czytanie dzieciom i ograniczenie
korzystania z mediów
elektronicznych
to najlepsza
inwestycja w ich przyszłość”

Jim Trelease

Czy w obecnych czasach książka dla dziecka może być konkurencją wobec tak atrakcyjnych mediów jak komputer czy telewizor? Może, ale pod warunkiem, że będą ją czytali dziecku rodzice, dziadkowie oraz nauczyciele. Dziecko, któremu czytano od wczesnego dzieciństwa, które czytanie kojarzyło zawsze
z przyjemnością, a nie ze szkolnym przymusem, pozostanie czytelnikiem na całe życie, a czas spędzony na czytaniu będzie dla niego czasem wartościowym.

Coraz większy wpływ na dzieci ma treść oglądanych przez nie bajek i innych programów telewizyjnych. Obecnie często zdarza się, że rodzice rzadko mają okazję usiąść z dzieckiem i wspólnie poczytać książkę lub obejrzeć jakiś program. Niektóre bajki zawierają wiele przemocy, zła, zupełnie pozbawiając tym samym wartości wychowawczych. Dzieci często przejmują od swoich bajkowych bohaterów negatywne sposoby postępowania. Telewizja, bajki, seriale, komputer, zajmują miejsce i coraz częściej wypierają książki oraz czytanie.

„Książka nie przeczytana
w dzieciństwie jest
bezpowrotnie stracona
jako bardzo istotny czynnik
rozwoju uczuć, wyobraźni,
intelektu i moralności”

H. Skrobiszewska

Głośne czytanie małym dzieciom przynosi im wiele korzyści na każdym etapie rozwoju. Książki są dla najmłodszych źródłem nowych doświadczeń językowych, poszerzając wiedzę o świecie i pomagając w ten sposób odnosić sukcesy w przedszkolu i w szkole. Czytanie pomaga także w przezwyciężaniu dysleksji.

Książki, które czytamy najmłodszym, mają duży wpływ na kształtowanie się ich obrazu świata oraz budowanie własnego ja. Ważne więc, by książka była sprzymierzeńcem rodziców i nauczycieli w ich wychowawczej pracy, wspierała, a czasem także pomagała rozwiązywać trudne problemy.

Wiek przedszkolny to niepowtarzalny okres w życiu człowieka. Jest to czas, w którym kształtują się nawyki dziecka, w tym czytelnicze. Skutecznym sposobem na ich obudzenie jest głośne czytanie dziecku. Jest to jedno z wielu działań propagujących literaturę i prowadzących w końcowym efekcie do wytworzenia potrzeby samodzielnego obcowania z książką.

Dzieci powinny mieć książki i to od najmłodszych lat, ponieważ wywierają one największy wpływ na rozwój potrzeb czytelniczych małego dziecka. Budzą wiele pozytywnych skojarzeń z treścią książki oraz z rozlicznymi miłymi wspomnieniami. Właśnie książka, z którą wiąże się tyle przeżyć, jest dziecku najbliższa. Książki od rodziców, babci i dziadka, na pożegnanie przedszkola, tworzą księgozbiór dziecka o niepowtarzalnym, indywidualnym obliczu.

Kilka istotnych powodów dla których warto czytać dzieciom:

• książki rozwijają wyobraźnię i kreatywność,
• czytanie książek ma wpływ na pamięć dziecka,
• lektura ma bardzo korzystny wpływ na słownik dziecka,
• bajki rozbudzają ciekawość świata u dziecka,
• dzięki lekturze maluch zdobywa wiedzę o emocjach, wie, jak je nazywać i wyrażać, uczy się też wrażliwości i empatii,
• za pośrednictwem bajkowych historii można poruszać z małym człowiekiem trudne tematy, na przykład takie, jak utrata bliskiej osoby,
• podczas lektury dziecko poznaje konkretne wzorce – dzięki bajkowym historiom uczy się, w jaki sposób postępować i zdobywa wiedzę na temat zachowań,
• dzięki wspólnemu czytaniu dziecko poznaje nie tylko nowe słowa, ale też literki, kolory, kształty, przysłowia,
• czytanie małym dzieciom książek jest jednym z bardziej efektywnych, pozytywnych i pożądanych pomysłów na wychowanie.

Codzienne głośne czytanie dziecku dla przyjemności jest najskuteczniejszym sposobem wychowania czytelnika – człowieka samodzielnie myślącego, posiadającego wiedzę i umiejętność jej poszerzania, kulturalnego, etycznego, z wyobraźnią, który umie radzić sobie w życiu przy pomocy rozumu, a nie tężyzny fizycznej.

Badania potwierdzają, że głośne czytanie dziecku:

• buduje więź pomiędzy rodzicem i dzieckiem,
• zaspokaja potrzeby emocjonalne,
• wspiera rozwój psychiczny dziecka i wzmacnia jego poczucie własnej wartości,
• uczy języka, rozwija słownictwo, daje swobodę w mówieniu,
• przygotowuje i motywuje do samodzielnego czytania,
• uczy myślenia,
• rozwija wyobraźnię,
• poprawia koncentrację,
• ćwiczy pamięć,
• przynosi wiedzę ogólną,
• uczy odróżniania dobra od zła, rozwija wrażliwość moralną,
• kształtuje nawyk czytania i zdobywania wiedzy.

Najnowsze badania przeprowadzone przez Amerykańskie Towarzystwo Pediatryczne wskazują, że warto czytać małym dzieciom niezależnie od ich wieku, bowiem im prędzej zaczniemy, tym więcej korzyści dla rozwoju dziecka można zaobserwować. Kierująca badaniami Carolyn Cates, profesor Uniwersytetu Medycznego w Nowym Jorku, stwierdza, że codzienne dwudziestominutowe czytanie małemu dziecku daje spektakularne efekty, przejawiające się głównie w postaci szybszej nauki mówienia, czytania i pisania.

Wszyscy chcemy, aby nasze dzieci wyrosły na mądrych, dobrych i szczęśliwych ludzi. Przedszkole powinno uzupełniać domowe czytanie oraz dać dzieciom szansę codziennego kontaktu ze słowem pisanym. Dlatego też w każdej naszej grupie w przedszkolu mamy kącik czytelniczy, książki i bajki, poezję, różnorodną literaturę, którą przybliżamy dzieciom. W grupie starszaków czas po drugim daniu to: czytanie – zadanie – zabawa. Czytanie to stały element naszej pracy dydaktycznej. Bajki, baśnie, legendy, bajki terapeutyczne, a ostatnio, po tygodniu czytelniczym, również pozycje przynoszone przez dzieci z domu – ulubione, ukochane.

Podsumowując, czytanie ma niezliczone walory pozytywnie wpływające na wiele obszarów rozwojowych dziecka. Ponadto pozwala ono przełamać fizyczny dystans i zaspokoić potrzebę bliskości, wycisza, relaksuje, ułatwia zasypianie, umożliwia konstruktywne spędzanie czasu z dzieckiem, a co najważniejsze – kształtuje nawyk czytania przez całe życie. Zatem czytajmy dzieciom dostarczając im radości.

Opracowanie: Edyta Kubas

KOMPETENCJE KLUCZOWE